Helicobacter pylori – ilościowe badanie antygenu z kału

Helicobacter pylori to Gram-ujemna, spiralna bakteria, bytująca na powierzchni komórek nabłonkowych błony śluzowej w części przedodźwiernikowej żołądka. Doskonale przystosowała się do przetrwania w kwaśnym środowisku przewodu pokarmowego. Zdolność ta wynika z produkcji enzymu – ureazy, który rozkłada mocznik, prowadząc do powstania zasadowych jonów amonowych. Jony te skutecznie neutralizują kwaśne pH soku żołądkowego, tworząc warunki sprzyjające dalszemu rozwojowi bakterii oraz kolonizacji błony śluzowej.

Helicobacter pylori – częstość występowania

Zgodnie z danymi Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) ponad połowa populacji świata jest nosicielami Helicobacter pylori. Szacuje się, że zakażenie dotyczy nawet 70% osób mieszkających w krajach rozwijających się i około 30% mieszkańców państw rozwiniętych. W Polsce odsetek ten jest znacznie wyższy. Obecność bakterii potwierdza się u blisko 80% dorosłych i 30% dzieci. Tak wysoka powszechność zakażeń sprawia, że badanie kału w kierunku Helicobacter pylori staje się istotnym narzędziem w profilaktyce oraz diagnostyce chorób przewodu pokarmowego.

Badanie kału na helicobacter – profilaktyka i diagnostyka

Zakażenie układu pokarmowego przez H. pylori przebiega zwykle bezobjawowo, tylko w nielicznych przypadkach występują dolegliwości typowe dla zapalenia żołądka. U części zakażonych skutki infekcji mogą być bardzo poważne, bowiem przewlekłe aktywne zakażenie tą bakterią jest najczęstszym czynnikiem rozwoju choroby wrzodowej dwunastnicy oraz żołądka, a także raka i chłoniaka typu MALT tego organu. Ponadto przyczynia się ona do choroby refluksowej przełyku czy niedokrwistości wywołanej niedoborem żelaza.

Po co wykonuje się badanie kału w kierunku Helicobacter pylori?

• identyfikacja antygenu Helicobacter pylori w próbce,
• potwierdzenie aktywnego zakażenia,
• ocena skuteczności leczenia eradykacyjnego.

• podejrzeniu choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy
• ocenie lub kontroli skuteczności leczenia po zakażeniu (≥4 tyg. po antybiotykach, ≥2 tyg. po IPP)
• rodzinnej historii raka żołądka
• długoterminowym stosowaniu leków takich jak IPP, H2-blokery lub NLPZ
• diagnostyce m.in. niedokrwistości z niedoboru żelaza czy ITP

Jak przygotować się do badania?

Badanie kału na obecność helicobacter pylori nie wymaga specjalnego przygotowania. Próbka nie może jednak zawierać domieszek krwi (np. z hemoroidów, menstruacji czy moczu). Nie należy wykonywać testu w trakcie antybiotykoterapii, ponieważ może to wpłynąć na rzetelność wyniku.

Jak interpretować wynik?

Wynik dodatni oznacza obecność antygenu bakterii Helicobacter pylori w badanej próbce kału. W takiej sytuacji niezbędna jest konsultacja z lekarzem i wdrożenie dalszej diagnostyki lub leczenia.

Wynik negatywny to brak wykrywalnego antygenu, co sugeruje brak infekcji. Warto jednak pamiętać, że nie wyklucza to całkowicie zakażenia. W przypadku utrzymujących się objawów należy powtórzyć test po pewnym czasie.